Recenzja "Dawcy", Lois Lowry

Aleksanda Byczkowska
Recenzja "Dawcy",  Lois Lowry


"Wszystkim dzieciom, którym powierzamy przyszłość"*

Chyba każdy człowiek, choć raz wyobrażał sobie świat idealny. Taki bez bólu, strachu, cierpienia, przemocy. Bez konieczności podejmowania decyzji. Jonasz, bohater powieści Lois Lowry, nie musi uciekać w wyobraźnię - on żyje w rzeczywistości pozbawionej uczuć, kolorów, muzyki - bez tych wszystkich, jak się wydaje twórcom tej utopii, zbędnych rzeczy.
Czarno-białe krajobrazy, ludzie posiadający, przypisaną im przez władzę, rolę w społeczeństwie. Wszystko tu jest przemyślane. Ten świat jest przewidywalny. Zaplanowany tak, by wykluczyć jakąkolwiek sytuację stwarzającą problem społeczności. Jonasz żyje w świecie doskonałym. Jednak pewnego dnia poznaje on smak istnienia bez przestrzegania ścisłego regulaminu. Słyszy muzykę, widzi kolory, odczuwa.
Autorka tworzy wizję społeczeństwa kontrolowanego w każdej sferze życia. Od pracy, czasu wolnego, poprzez wybór partnera życiowego, a nawet ilość i płeć dzieci. W zamyśle dobry i bezpieczny świat okazuje się kolejną nieudaną próbą ingerencji człowieka w dzieło stworzenia, zabawą ludzi w Boga.
Dzięki lekturze "Dawcy" człowiek zaczyna uświadamiać sobie konieczność koegzystencji zła i dobra. Widzi sens istnienia kolorów, dźwięków i przede wszystkim uczuć. Docenia to, że żyje, mogąc dokonywanć wyborów. Zaczyna zdawać sobie sprawę z tego, że przestał dostrzegać najpiękniejsze cuda, nazywając je codziennością. Już nie przechodzi obojętnie obok nich. Uczy się świata na nowo. Razem z głównym bohaterem czytelnik znów zachwyca się drobiazgami, takimi jak śnieg - czego dawno nie robił, przyzwyczajony do tych czarów. Oprócz dobra spotyka też zło: wojnę, strach, głód, cierpienie. I nagle zdaje sobie sprawę z tego, że jest ono potrzebne. Aby zdobywać doświadczenie, by kształtować charakter, uświadamiać sobie, ile warte jest nasze życie i docenić je.
Zachęcam do przeczytania tej wielokrotnie nagradzanej powieści. Chociażby po to, aby doświadczyć tego wszystkiego, narodzić się na nowo w świecie, o którym tak rzadko mówi i myśli się dobrze - aby zmienić o nim zdanie.

* z dedykacji autorki "Dawcy", Lois Lowry